De ondertitel van de expositie zou ook ‘Voorschoten door de eeuwen heen’ kunnen zijn. Schilderijen, prenten, documenten en allerlei voorwerpen vertellen het verhaal, van de steentijd tot heden. De bezoeker krijgt hiermee een fraai overzicht van de rijke collectie van het museum.
De expositie is ingedeeld in een aantal thema’s of hoofdstukken. Het begint zo’n 5000 jaar terug met de sporen van de oudste bewoning. Gedurende de eerste eeuwen na Christus heersten de Romeinen in onze streken. Het kanaal van Corbulo werd gegraven, waarvan de resten tot het UNESCO Werelderfgoed behoren. Bij archeologisch onderzoek naar het kanaal op het grondgebied van Voorschoten zijn twee kruiken uit de Romeinse tijd aangetroffen.
De eerste vermelding van het dorp dateert uit de vroege middeleeuwen. Er worden vondsten van diverse opgravingen in het dorpscentrum getoond, waarbij de focus ligt op de drinkwatervoorziening. Zo is er een tonput te zien.
Het rijke agrarische verleden en de buitenplaatsen komen aan bod. Rond 1750 telde Voorschoten er zo’n 25, waar de elite van Leiden en Den Haag de zomer doorbracht. De meeste buitenplaatsen zijn inmiddels afgebroken, maar gelukkig hebben we de prenten nog!
We richten de schijnwerpers op de familie Treub. Jacob Petrus Treub, de beroemde burgemeester uit de 19e eeuw, heeft veel betekend voor het onderwijs en de modernisering van de plattelandsgemeente. Zijn drie zonen hebben het ver geschopt. Uiteraard besteden we aandacht aan de Zilverfabriek, de aardewerkfabriek Groeneveldt en stoffendrukkerij Het Paapje, voorbeelden van de kunstnijverheid.
Voorschoten was van oudsher een handelsknooppunt, gunstig gelegen aan de heerweg en de Vliet. Het dorp kreeg een jaarmarkt, waar de beroemde paardenmarkt uit voortgekomen is. Een kleurrijk schilderij van W.C. Gerritsma – onlangs schoongemaakt – geeft een beeld van deze markt anno 1947.
Omstreeks het midden van de 19e eeuw kwam de trein, gevolgd door de stoomtram en uiteindelijk, in 1924, de beroemde elektrische ‘Blauwe Tram’. Het agrarische dorp groeide uit tot een forensengemeente waar steeds wijken bijgebouwd worden, tot op de huidige dag.
Het laatste thema gaat over het culturele leven na de Tweede Wereldoorlog. Denk hierbij aan de Voorschotense Kunstkring, vertegenwoordigd door fraaie werken van o.a. Harm Kamerlingh Onnes en Fanny Mazure. Ook het Creativiteitscentrum Oud Woelwijck, het Cultureel Centrum, het Greenway theater en het zangkoor Exultate Deo krijgen de nodige aandacht.
De tentoonstelling loopt van 10 juni t/m 23 augustus.